giros-grill-alsos-food

Η ιστορία και η καταγωγή του γύρου

Ο γύρος είναι ένα από τα πιο διάσημα πιάτα γρήγορου φαγητού στην Ελλάδα και όχι μόνο. Κυρίως στην χώρα μας, καταναλώνεται σε μεγάλες ποσόσητες ανά εβδομάδα ενώ στην γειτονική Τουρκία καταναλώνεται το ντονέρ κεμπάπ που ίσως από αυτό να έχει τις ρίζες του ο γύρος.

 

 

H καταγωγή του γύρου

 

 

Η καταγωγή του γύρου δεν έχει εξακριβωθεί ακόμα αφού τα ιστορικά στοιχεία και οι αναφορές που υπάρχουν είναι λίγες και δεν μπορεί να δωθεί με ακρίβεια μια απάντηση. Οι περισσότερες από τις διαθέσιμες ιστορικές πηγές αναφέρουν ότι οι ρίζες του γύρου βρίσκονται στο ολτού κεμπάπ (oltu kebap).

Αρχικά, στην περιοχή του Ολτού που είναι μια μικρή πόλη στο Ερζερούμ της Τουρκίας, το κρέας αφού επεξεργαζόταν κατάλληλα ψήνονταν οριζόντια σε κάρβουνα. Στην συνέχεια, κόβονταν σε μεγάλα και χοντρά κομμάτια και σερβίρονταν. Η εξέλιξη αυτής της διαδικασίας ήρθε από την περιοχή της Ιωνίας και την πόλη της Προύσας. Η ευρύτερη περιοχή της Ιωνίας ήταν φημισμένη για την παράδοση και την γαστρονομίας της.

 

 

Διαφορές ντονέρ και γύρου

 

 

Κατά την μικρασιατική καταστροφή όλη αυτή η γαστρονομία μεταφέρθηκε από τους πρόσφυγες στις περιοχές μετεγκατάστης. Έτσι ο γύρος φαίνεται να ήρθε στην Ελλάδα. Η μεγάλη διαφορά ανάμεσα στον ελληνικό γύρο και στο ντονέρ της Τουρκίας είναι το είδος του κρέατος. Οι μουσουλμάνοι κάτοικοι δεν καταναλώνουν, όπως είναι γνωστό, χοιρινό κρέας σε αντίθεση με τους Έλληνες όπου το χοιρινό είναι ένα από τα πιο διευρυμένο είδος κρέατος. Στην Τουρκία καταναλώνονται μεγάλες ποσότητες αρνήσιου και βοδινού κρέατος.

 

 

Η εξάπλωση του γύρου στον Ελλαδικό χώρο

 

 

Μικρασιάτες πρόσφυγες φτιάχνουν και πωλούν γύρο και σουβλάκια στον Ελλαδικό χώρο.

 

 

Έτσι το 1992 μαζί τους οι πρόσφυγες έφεραν εκτός από την μουσική τους και την γαστρονομία τους. Ο γύρος δεν άργησε να εξαπλωθεί σε όλα τα σημεία της Ελλάδος. Έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής και για τους τουρίστες όπου πέρα από τα καθαρά ελληνικά μαγειρευτά φαγητά, δεν χάνουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν και να γευτούν γύρο είτε σε μερίδα είτε σε τυλιχτό.

Όπως ήταν αναμενώμενο, κατά την μετανάστευση των Ελλήνων προς άλλες χώρες, πήραν μαζί τους και την γαστρονομία της Ελλάδας. Έτσι ακριβώς όπως έγινε και με τους μικρασιάτες. Ο γύρος πλέον γνωστός σε όλη τη γή δοκιμάζεται από κάθε άνθρωπο σε κάθε γωνιά.

 

Γύρος χοιρινός και κοτόπουλο μερίδα ή τυλιχτό

Μερίδα γύρος από την Ψησταριά το «Άλσος»

 

Σε κάθε περιοχή υπάρχουν οι παραλλαγές του γύρου όπως έμελλε να διαμορφωθούν από τα προστάγματα της θρησκείας και του πολιστιμού. Έτσι στην ευρύτερη περιοχή της Αραβίας το φαγητό shawarma είναι παρόμοιο με τον γύρο και το ντονέρ όπως και στο μεξικό το tacos al pastor.